TÜBİTAK tarafından yürütülen 2026 yılı KUTUP-1001 başvuru sonuçları açıklandı. YTÜ Çevre Mühendisliği Öğretim Üyesi ve BAP Koordinatör Yardımcısı Dr. Gamze Dalgıç Bozyiğit’in projesi, Türkiye’nin kutup bilimleri vizyonuna katkı sunacak çalışmalar arasında yerini aldı.
Türkiye’nin bilim diplomasisi ve stratejik hedefleri doğrultusunda yürütülen kutup araştırmaları, akademik dünyadan gelen yeni projelerle güç kazanmaya devam ediyor. T.C. Cumhurbaşkanlığı himayelerinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) koordinasyonunda gerçekleştirilen ulusal bilim seferleri, Türk bilim insanlarının küresel ölçekte söz sahibi olmasını ve özgün veri üretmesini hedefliyor. Bu vizyonun önemli bir parçası olarak TÜBİTAK ARDEB tarafından açılan “KUTUP-1001” ve “KUTUP Yabancı Araştırma Üssü Katılım” 2026 yılı başvurularının bilimsel değerlendirme süreci tamamlandı.
Bilimsel Değerlendirme Süreci
Antarktika ve Arktik’ten oluşan kutup bölgeleri üzerine yapılan çalışmaların niteliğini artırmak, sürdürülebilir bilimsel veriler elde etmek ve uluslararası iş birliklerini güçlendirmek amacıyla çıkılan çağrıya yapılan başvurular titiz bir panel sürecinden geçirildi. Bilimsel yetkinlik, özgün değer ve yaygın etki kriterleri üzerinden yapılan incelemeler sonucunda desteklenmeye hak kazanan projeler belirlendi.
Antarktika Göl Suyu İncelenecek
YTÜ Çevre Mühendisliği Öğretim Üyesi ve BAP Koordinatör Yardımcısı Dr. Gamze Dalgıç Bozyiğit yürütücülüğünde hazırlanan, “Antarktika göl suyu örneklerindeki inorganik kirleticilerin nanomalzemelerle tayini ve giderimi”ne yönelik proje, Kamu Araştırmaları Destek Grubu (KAMAG) kapsamındaki değerlendirmeyi başarıyla geçerek desteklenen çalışmalar listesinde yer aldı.
Çevre Dostu ve Sürdürülebilir Çözüm
Proje kapsamında, Antarktika’dan temin edilecek göl suyu örneklerinde kadmiyum, bakır, nikel ve kurşun gibi ağır metallerin tespiti ve su ortamından uzaklaştırılması hedefleniyor. Çalışmada, nanomalzemeler kullanılarak hem hızlı hem de düşük maliyetli analiz ve giderim yöntemleri geliştirilmesi amaçlanıyor. Geleneksel tekniklere kıyasla daha az kimyasal kullanımı gerektiren bu yaklaşım, çevre dostu ve sürdürülebilir bir çözüm sunuyor.
Literatürde sınırlı sayıda çalışmanın bulunduğu bu alanda geliştirilecek yöntemlerin, analitik kimya ve çevre mühendisliği disiplinlerine özgün katkılar sağlaması bekleniyor. Proje, Antarktika ekosistemindeki kirlilik düzeylerinin belirlenmesine bilimsel veri sunarken, küresel çevre politikalarına yönelik değerlendirmelere de zemin hazırlayacak.
Bilimsel çalışma, Türkiye’nin kutup bilimleri alanındaki araştırma kapasitesine katkı sağlarken Antarktika’daki bilimsel varlığını daha görünür hale getirecek.
Kutup Bölgelerinde Türk Bilimi
TÜBİTAK KUTUP 1001 projeleri, Türkiye’nin her yıl düzenli olarak gerçekleştirdiği Ulusal Bilim Seferleri'ne entegre edilerek hayata geçiriliyor. Bu çalışmalar sayesinde Türkiye, kutup bölgelerinde fiziki varlığının yanı sıra ürettiği bilimsel literatürle de öncü ülkeler arasındaki yerini sağlamlaştırmayı amaçlıyor.
Geliştirdiği proje ile bilim dünyasına ve ülkemizin stratejik hedeflerine değer katacak olan kıymetli akademisyenimiz Dr. Gamze Dalgıç Bozyiğit’i tebrik eder, çalışmalarında başarılar dileriz.
