February 5th, 2009 by admin

(Bu metnin zaman damgası tasdix.com tarafindan yapılmıştır. Baska Web sitelerinde ve baska mecralarda kismen ve tamamen yayınlanamaz)

IxDA ve Core77′de Tartışılanlar: 5 Şubat 2009

Geçen hafta IxDA listelerinde tartışılan en önemli konu, gerçek bir kullanıcı araştırması projesinde zaman ve yöntem üzerine geliştirilen tartışma iken, Core77 listelerinde Internet’te tasarım ‘intihal’i üzerine yapılan tartışma ilgi çekiciydi.

Geçen hafta IxDA’da, bir etkileşim tasarımcısının yürütmekte olduğu bir yazılım ürünü için gerçek bir kullanıcı araştırmasındaki zaman sınırlaması ve kullanılabilecek yöntemler üzerine, bir tartışma yürütüldü. Bu araştırmada yer alacak 3 kullanıcı grubunun ikisi, birbirlerinden farklı çeşitli görevleri tamamlayabilirken, bir kullanıcı grubu ise ’süper kullanıcılar’ yani her tür ileri eylemleri gerçekleştirebilen kullanıcılar arasından seçiliyor. Araştırmanın amacı kullanıcıların yazılımı nasıl kullandıkları, hangi noktalarda sıkıntı yaşadıkları, bu noktalarla ilgili değişiklik önerilerinin ortaya konabilmesi. Araştırmayla ilgili kısıtlama ise, tüm kullanıcı gruplarına aynı anda test uygulamak için toplam 5 saatlik bir süre olması. Tartışılan yöntemler arasında kullanıcıları doğrudan yazılımı kullanırken gözlemlemek, ‘odak grupları‘ (focus groups) oluşturup 3 kullanıcı grubuyla 3 ayrı seans düzenlemek, kullanıcılarla röportaj yapıp çıktılar elde etmek, kullanıcıları kendi iş alanlarında kaydetmek/gözlemlemek gibi bildik kullanıcı araştırması uygulamaları geliyor. Yapılan tartışmalar sonucunda ortak yönelim, kullanıcıları kendi iş ortamlarında birebir gözlemlemenin en doğru sonuç olduğu çıkıyor. Fakat bu gözlem konusunda zaman sınırlaması olduğu için, gözlem seansı öncesinde, araştırmaya yarım saatlik bir toplantıyla başlayıp, kullanıcılara belli başlı bazı ödevler vermek, zamandan kazandırabilir diye düşünülüyor. Bu gözlem sürelerinin birer saat olması, her gözlem sonrasında da, kullanıcı grubundaki sayıya göre, eğer çok kişi varsa içlerinden biriyle doğrudan görüşme yapmak, az sayıda kişi varsa odak grubu oluşturmak öneriliyor. Bu görüşme ve odak gruplarında sorgulanacak konu başlıkları, yarım saatlik zamanlarda sınırlı kalmak zorunda olduğu için, çok iyi seçilmesi gerekiyor. Kısacası yapılacak olan kullanıcı araştırması öncesindeki plan, araştırmanın kendisinden daha çok zaman alacak şekilde iyi bir çalışma gerektiriyor. Bir diğer üzerinde durulan nokta, gözlemler ve görüşmeler sırasında not alıp almama konusuydu. Bu konuda görüşler değişse de, not almak yerine ses veya video kayıt cihazı kullanmanın, daha sağlıklı olduğu düşüncesi baskın.

Core77 listelerinde ise geçen hafta en ilgi çeken konu, Internet’te gittikçe yaygınlaşan tasarım intihali konusuydu. Tasarımcılardan birinin bizzat başına gelen bir intihal olayında, tasarımcı, kendi ticari web sitesinin 2 sayfasının, tasarımlarının görselleri dahil olmak üzeriyle bütünüyle, Hintli bir fabrikanın web sitesinde, sanki o fabrikaya ait tasarımlarmış gibi, yayınlandığını farkediyor. Konuyla ilgili olarak intihalci firmanın web sitesi üzerinden sorumlulara mesaj gönderip, derhal bu hırsızlığı durdurmalarını istiyor, fakat yanıt alamıyor. Böyle bir durumla karşılaşıldığında ne yapılması gerektiği üzerine yapılan tartışmada, öncelikle sözlü ve kibar bir uyarı yapılması, sonrasında firmanın kime ait olduğu, sorumlu isim ve adreslerinin bulunması, ve firma sahiplerinin haklarında tüm yayın organlarında ve iletişim ağlarında, isimlerini karalayacak bir kampanya yürütüleceğini bildirmek gerektiği iletiliyor. Ne var ki firma başka bir ülkede, dolayısıyla tamamen farklı bir müşteri kitlesi ve hukuki kurallara maruz olduğundan, bu uyarıları duymazdan gelebiliyorlar. Web sitesinin kime ait olduğu bilgisi gizli ise, WHOIS ve IPTools gibi sitelerden site sahibine ulaşmaya çalışılabilir. Sonrasında profesyonel bir yol izlemek adına, site sahiplerine İhtarname (Cease and Desist Letter) yollamak tavsiye ediliyor. Böyle bir olay olmadan önlemek için de bazı öneriler mevcut. Eğer içeriğin çalınmasını istemiyorsanız, web sitesini hypertext değil jpeg tabanlı yapmak bir yöntem olabilir. Eğer web sitenizin tasarımını ve template’inin çalınmaya karşı korunmasını istiyorsanız, CSS güvenliği sağlamak için bu siteye göz atabilirsiniz.

Duyuru: IxDA tarafından düzenlenen etkileşim tasarımı konferansı “interaction 09 | vancouver“, bugün başlıyor. Vancouver, Kanada’da yapılacak olan konferansın konuşmacılarını dünyaca ünlü tasarımcılar oluşturuyor.

Editör: Umut Tasa, YTÜ, İnteraktif Medya Tasarımı YL