November 21st, 2008 by umuttasa

Geçen hafta listelerde, “persona”lar ile ilgili algılanan problemler, yeni Gmail temaları, Dan Saffer’in kullanıcı hakları deklerasyonu ve global ekonomik kriz, tartışılan ilgi çekici konular arasındaydı.

Önceki hafta tartışmaya açılan eylem (aktivite) merkezli tasarım tartışmasından çıkan “persona”lar tartışması, bu konudaki önemli sorunlara ışık tutuyor. Buna göre ortaya konan problemler, birincisi “persona”ların, her ne kadar gerçek demografik bilgilerden yola çıkılarak oluşturulmuş olsalarda, nihayetinde gerçek bir kullanıcıyı değil, hayali bir idealizasyonu ifade ettiği belirtiliyor. İkincisi, var olan kullanıcı verilerini doğrudan kullanmak yerine, bunlardan personalar oluşturmak, verimlilik ve zaman açısından problem teşkil edebiliyor. Üçüncü ortaya konulan sorun ise persona oluşturulma sürecinin bilimsel olmaktan çok artistik bir süreç olduğu şeklinde. Çünkü aynı verilerden her tasarımcı farklı personalar üretebiliyor, bu da bilimsel bir yöntem izlenemediğini ifade ediyor. Bu eleştirilere karşı persona yaratımının sadece kullanılırlık testleri ve anketlerden edinilen verilerden oluşmaması gerektiği, esasında istatistikler, araştırmalar, psiko-grafik, tekno-grafik ve demografik verilerden yola çıkılan bilimsel bir süreçle oluşturulduğu ifade ediliyor. Bu şekilde uygulanabilirse personaların belirli kullanıcı gruplarını ve segmentlerini ifade eden temsili arketip kullanımlar olduğu belirtiliyor. Kullanıcı merkezli tasarım sürecinin doğru bir yöntemle uygulandığı takdirde olmazsa olmaz bir parçası olduğu pek çok tasarımcı tarafından ifade ediliyor.

Bir başka güncel tartışma, Gmail‘in yeni temaları üzerinden, arayüz tasarımında kullanıcı kişiselleştirmeleri (customization) konusunda yapıldı. Gmail’in yeni temaları hakkında farklı görüşler dile getirildi. Çoğu tasarımcı renk teorisi açısından temaları doğru bulmaz ve eleştirirken, ayrıca getirilen kişiselleştirmenin çok sınırlı olduğunu belirtirken, kişiselleştirmenin önemini vurgulayan tasarımcılar da Gmail’in bu adımının önemli bir başlangıç olduğunu ifade ediyorlar.

Geçen hafta IxDA’da açılan başka bir ilginç tartışma konusu ise, Dan Saffer‘in, “İnsan Hakları Beyannamesi”nden ilham alarak ilan ettiği “Kullanıcı Hakları Beyannamesi“. Kullanıcıların kendileriyle ilgili toplanan verilerin izinleri dışından kullanımının yanlış olduğu, tasarımların kişilere hiç bir açıdan zarar vermesi gerektiği, aksi takdirde kişilerin yasal hakları olması gerektiği, aksi durumlarda tasarımcıların, mühendislerin ve üreticilerin sorumlu olduğu gibi maddeler yeralan beyannamenin hem kendisi, hem de bunun üzerine geliştirilen tartışma dikkate değer.

Geçen hafta Core77′de ise global ekonomik krizden yola çıkılarak, dünyanın şuanki bulunduğu konum ve tasarımcılar olarak toplumu yeniden tasarlamak gerekip gerekmediği konusu ve bu ortamda iş ve staj olanaklarının nasıl etkileneceği konuları tartışıldı. Dünyanın içinde bulunduğu ekonomik kriz ve yapı ile ilgili, çok çeşitli görüşler dile getiriliyor. Krizin yeni bir yapılanmaya yol açacağı, ve esasen dünyanın tarihe bakıldığında şuan görece olarak hiç de kötü bir durumda olmadığı fikirlerinin yanında, gerek çevresel faktörler, gerek savaş ekonomisi, gerek yaşanan kriz ve gerekse nükleer gibi konuların dünyayı kötü bir noktaya götürdüğü, ve tasarımcıların bu konuda ekonomik ve toplumsal anlamda bir yeniden tasarım gerekliliğini vurgulaması gerektiği görüşleri de dile getiriliyor.

İş ilanı: YTÜ İnteraktif Medya Tasarımı olarak Sabiha Gökçen Havaalanı’nın yön bulma tasarımı (wayfinding) projesiyle ortaklığımız başladı. Geçen hafta IxDA’da bu proje için iş ilanı verildi.

Editör: Umut Tasa, YTÜ, İnteraktif Medya Tasarımı YL